Slijmstoffen bestaan hoofdzakelijk uit complexe, niet-verteerbare koolhydraten (polysachariden) met een hoog moleculair gewicht, zoals lange ketens van glucose en andere suikers.

Men onderscheidt doorgaans twee hoofdgroepen:

• Neutrale mucilaginosa: o.a. glucomannanen, galactomannanen
• Zure mucilaginosa: vooral afkomstig uit plantenfamilies zoals Plantaginaceae en Malvaceae

Belangrijke eigenschappen:

• goed extraheerbaar met koud of lauw water
• alcohol is ongeschikt (alcoholische tincturen hebben weinig zin)
• hitte, zware metalen en sterke zuren kunnen de structuur beschadigen
• hoge concentraties looistoffen zijn onverenigbaar met slijmstoffen

Verzachtend en beschermend

Slijmstoffen leggen een beschermende laag over slijmvliezen waarmee ze in contact komen, zoals die van mond en keel, maag en darmen en luchtwegen.

Daarnaast kunnen ze ook reflexmatig verzachtend werken op verder gelegen slijmvliezen (via de nervus vagus).

Laxerend bij obstipatie (bulk-laxantia)

Door het binden van water neemt het volume van de darminhoud toe, wat de darmwand mechanisch prikkelt, de peristaltiek stimuleert en de ontlasting zachter maakt.

Verminderen van eetlust & snellere verzadiging

Wanneer slijmstoffen vóór de maaltijd met voldoende vocht worden ingenomen zwellen ze op in de maag, zorgen ze voor volumevergroting en treedt verzadiging sneller op.

Bloedsuiker

Slijmstoffen kunnen suikers uit de maaltijd tijdelijk binden, waardoor glucose langzamer wordt opgenomen, pieken in de bloedsuikerspiegel afnemen en de insulinebehoefte daalt.

Cholesterol

Slijmstoffen kunnen in de darm onoplosbare complexen met cholesterol vormen. Dit leidt tot verhoogde uitscheiding via de ontlasting, extra omzetting van bloedcholesterol naar galzouten in de lever en daling van het serumcholesterol.

Indikkend vermogen

Door het indikken van maag- en darminhoud verminderen refluxklachten en wordt braken tegengegaan.