Alles over EU gezondheidsclaims

Een gezondheidsclaim is elke vermelding of voorstelling die stelt, suggereert of impliceert dat er een verband bestaat tussen een voedingsmiddel (of bestanddeel daarvan) en de gezondheid. Voorbeelden zijn uitspraken als “calcium is goed voor de botten” of “vitamine C ondersteunt het immuunsysteem”.

Binnen de Europese Unie zijn zulke claims strikt gereguleerd. Ze mogen alleen gebruikt worden wanneer ze wetenschappelijk zijn onderbouwd én officieel zijn goedgekeurd door de Europese Commissie. Het doel hiervan is consumenten beschermen tegen misleiding en ervoor zorgen dat voedingsinformatie betrouwbaar en uniform is.

De regelgeving rondom gezondheidsclaims is vastgelegd in Verordening (EG) nr. 1924/2006 van het Europees Parlement en de Raad. Deze wetgeving reguleert:

• Voedingsclaims: uitspraken over de samenstelling van een product, zoals “vetarm”, “bron van vezels” of “suikervrij”.
• Gezondheidsclaims: uitspraken over effecten op het lichaam, zoals “DHA draagt bij tot de normale hersenfunctie”.
• Ziekterisicobeperkende claims: uitspraken die stellen dat een stof het risico op een ziekte kan verlagen, zoals “plantensterolen verlagen het cholesterolgehalte in het bloed, wat een risicofactor is voor hartziekten”.

Alleen claims die zijn beoordeeld door de European Food Safety Authority (EFSA) en goedgekeurd door de Europese Commissie mogen gebruikt worden.

Er zijn drie hoofdcategorieën gezondheidsclaims:

Artikel 13 claims – gebaseerd op algemeen aanvaarde wetenschappelijke gegevens.
Voorbeeld: “Vitamine D draagt bij tot de instandhouding van normale botten.”

Artikel 14 claims – omvatten

• Ziekterisicobeperkende claims (bijv. plantensterolen en cholesterol).
• Claims over de ontwikkeling en gezondheid van kinderen (bijv. “Calcium is nodig voor de normale groei en ontwikkeling van botten bij kinderen.”).

Afgeleide claims – varianten van goedgekeurde claims die qua betekenis gelijkwaardig zijn, mits de essentie behouden blijft en de consument niet wordt misleid.

• Indiening dossier: Fabrikant of aanvrager dient een wetenschappelijk onderbouwd dossier in bij de nationale autoriteit.
• Beoordeling door EFSA: EFSA beoordeelt of het bewijs voldoende is en of er een causaal verband bestaat.
• Besluitvorming Europese Commissie: Bij positief advies beslist de Europese Commissie samen met de lidstaten of de claim officieel wordt toegelaten.
• Publicatie in de EU Register: Alle toegestane en afgewezen claims worden opgenomen in het EU Register of nutrition and health claims

Een gezondheidsclaim mag alleen gebruikt worden als:

• Het product daadwerkelijk de betreffende voedingsstof in significante hoeveelheid bevat.
• De claim exact of equivalent wordt weergegeven zoals goedgekeurd.
• De consument niet wordt misleid.
• De verplichte begeleidende vermeldingen aanwezig zijn, bijvoorbeeld:
  • Het belang van een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl.
  • Hoeveelheden en gebruiksvoorwaarden van de stof.
  • Waarschuwingen bij overmatig gebruik (indien van toepassing).

Voorbeelden van toegestane claims

• Vitamine C: draagt bij tot de normale werking van het immuunsysteem.
• Calcium: is nodig voor de instandhouding van normale botten.
• IJzer: draagt bij tot de normale vorming van rode bloedcellen en hemoglobine.
• Omega-3 vetzuren (DHA): dragen bij tot de instandhouding van een normale hersenfunctie (bij 250 mg/dag).

Verboden of afgewezen claims

Veel claims zijn afgewezen omdat ze onvoldoende wetenschappelijk bewijs hadden of te algemeen waren, bijvoorbeeld:

• “Verhoogt de energie” (zonder onderbouwing).
• “Goed voor vitaliteit en welzijn”.
• “Vertraagt veroudering”.

Zulke claims mogen niet op verpakkingen, websites of reclames gebruikt worden.