De inhoudsstoffen van planten kunnen variëren door de grond waarop ze groeien, door het klimaat,de leeftijd van de plant, het oogsten en het drogen van de kruiden. Door stoffen in de kruiden te bestuderen kunnen we meer zeggen over de werking ervan. Daarom worden de actieve stoffen uit planten soms gestandaardiseerd en bijvoorbeeld gebruikt voor het maken van supplementen. Er zijn verschillende inhoudsstoffen in planten met allemaal een eigen karakter. Vandaag gaan we in op de bitterstoffen.

nervus vagus

Wat zijn bitterstoffen?

Bitterstoffen zijn planteninhoudsstoffen met een bittere smaak. Er is niet altijd een scheikundig onderling verwantschap tussen deze groep. Zo kunnen het bittere flavonoïden zijn of alkaloïden of andere bittere verbindingen.

Hoe werken bitterstoffen?

Wanneer je bitterreceptoren geprikkeld worden (door je mond of neus) ontstaat er in je lichaam een reflexactie. De prikkeling wordt opgevangen door de nervus vagus (een hersenzenuw die signalen stuurt naar verschillende organen). De productie van speeksel, maagsappen, gal, pancreassappen en darmsappen wordt verhoogt. Zo ook de peristaltiek (de uitgaande beweging) van je maag en darmen.


gele gentiaan gentiana lutea

Wat kunnen bitterstoffen voor mij doen?

Veelal worden bitterstoffen toegepast door mensen met bloedarmoede, ondergewicht, herstellenden en meer. Door de prikkeling die je lichaam krijgt van bitterstoffen zijn er een aantal positieve gevolgen te benoemen:

✔  Een toename van eetlust (dit werkt het best wanneer je een bitterkruid 10 a 15 minuten in je mond houd)

✔  Een betere werking van de maag

✔  Een betere spijsvertering, bijv. minder een opgezet gevoel of minder winderigheid. Ook wanneer je een bitterkruid na je maaltijd neemt zal het werken.

✔  Een betere vertering van o.a. eiwitten

✔  Een betere opname van voedingsstoffen

✔  Minder kans op misselijkheid en braken (door toename van de peristaltiek)

Bitterstoffen werken het best in kleine hoeveelheden. Bij te grote hoeveelheden kun je het juist gaan onderdrukken, dat kan zorgen voor diarree en kramp. Let op: Heb je last van een ontsteking bij je maagdarmstelsel (bijv. maagzweer)? dan is de werking van bitterstoffen niet wenselijk. Dit doordat het maagzuur toeneemt.

bitterstof kamille

Welke planten hebben bitterstoffen?

De gele gentiaan wordt als standaard bitterstofplant gebruikt voor medische doeleinden en er wordt ook likeur van gemaakt. De bekendere en veelgebruikte vorm daarvan is kalmegh, de Indiaanse variant. Andere planten met zuivere bitterstoffen zijn bijvoorbeeld: duizendblad en paardenbloem.

Daarnaast heb je nog aromatische bitterstoffen. De etherische oliën in de plant versterken de werking van de bitterstof (door je maagslijmvlies te stimuleren). Voorbeelden hiervan zijn kalmoes, alsemkruid en kamille.

Planten met slijmachtige bitterstoffen werken beschermend op je maagslijmvlies en verzachtend op je luchtwegen. Denk bijvoorbeeld aan: IJslands mos. Er zijn ook planten die naast bitterstoffen ook scherp smakende stoffen bevatten, zoals gember of cayennepeper.

Daarnaast zijn er een hoop planten die wel bitterstoffen bevatten, maar hun primaire werking ligt op een ander terrein. Dit zijn bijvoorbeeld: valeriaan, duivelsklauw en olijfblad. Ben je echt op zoek naar een kruid voor de bitterstoffen, dan kun je deze dus beter niet kiezen. Al hebben deze kruiden andere mooie eigenschappen.

kruiden tinctuur bitterstoffen

Hoe gebruik ik bitterstoffen?

Gebruik liever een kruid of poeder dan een capsule om de positieve eigenschappen te maximaliseren. Bij een capsule worden je smaakreceptoren overgeslagen en die zorgen juist voor de goede werking ervan. Bitterstoffen zijn oplosbaar in water en alcohol. In alcohol wordt de werking vaak verhoogd. Daarom zijn tincturen interessante verwerkingsvormen voor bitterkruiden. Dit kun je eenvoudig zelf maken. Een kruidentinctuur maak je namelijk door een kruid op te lossen in alcohol en het een paar weken te laten intrekken.

Ben je benieuwd naar welke kruiden we allemaal nog meer verkopen? Neem eens een kijkje bij onze kruiden categorie.